Ta ostra choroba dotyka dzieci w okresie przedszkolnym, kiedy maluchy biorą do ust różne przedmioty, które wpadną im do rąk. Inną przyczyną jest używanie tych samych butelek z napojami, czy też jedzenie tej samej kanapki z osobą zakażoną wirusem. Szczyt zachorowań przypada na wiek młodzieńczy, gdy dochodzi do pierwszych pocałunków - przyczyną zakażenia jest bezpośredni kontakt ze śliną osoby zakażonej wirusem EBV.
Inne nazwy: gorączka gruczołowa, angina monocytowa, choroba Pfeiffera, choroba pocałunków.
Zakaźna choroba wirusowa spowodowana jest pierwotną infekcją wirusem Epsteina-Barr (EBV), należącego do grupy herpeswirusów.
Jak można zarazić się mononukleozą?
Ta ostra choroba dotyka dzieci w okresie przedszkolnym, kiedy maluchy biorą do ust różne przedmioty, które wpadną im do rąk. Inną przyczyną jest używanie tych samych butelek z napojami, czy też jedzenie tej samej kanapki z osobą zakażoną wirusem. Szczyt zachorowań przypada na wiek młodzieńczy, gdy dochodzi do pierwszych pocałunków - przyczyną zakażenia jest bezpośredni kontakt ze śliną osoby zakażonej wirusem EBV.
Osoby z zakażeniem przewlekłym oraz osoby z bezobjawowym lub objawowym zakażeniem nawrotowym pozostają zakaźne przez wiele lat, nawet całe życie.
U chorych z prawidłowym układem immunologicznym większość zainfekowanych wirusem limfocytów B zostaje najczęściej szybko zniszczona. Jednak pozostała populacja limfocytów B powoduje przetrwanie wirusa przez całe życie gospodarza. Stąd u tak wielu osób zdrowych, bez objawów choroby, można wykazać obecność wirusa. Ciekawą rzeczą jest to, że u części ozdrowieńców oraz osób, które bezobjawowo przebyły mononukleozę, wirus przechodzi w stan uśpienia i okresowo, reaktywując się, jest wydalany ze śliną, która staje się wtedy materiałem zakaźnym (bezobjawowe nosicielstwo). Z tego powodu tak trudne jest zapobieganie zakażeniu.
Objawy:
Okres wylęgania choroby (tj. okres inkubacji) wynosi od 30 do 50 dni, a zaraźliwość może się utrzymać do 18 miesięcy od początku choroby.
Na początku choroba objawia się podobnie do grypy.
Występuje bardzo wysoka gorączka (do 40ºC), która może trwać od 1 do 2 tygodni, złe samopoczucie, utrata łaknienia oraz angina. Powiększone są boleśnie węzły chłonne szyjne, pojawia się silny ból gardła, bóle głowy, ogólne osłabienie. Na powiększonych migdałkach zauważalny jest szary, mazisty nalot, z ust wydobywa się nieprzyjemny, mdły zapach, pojawia się obfity katar. Bardzo często występują punkcikowate, krwotoczne plamki na granicy podniebienia miękkiego i twardego. Bóle klatki piersiowej pojawiają się przy utrudnionym oddychaniu, występują duszności. Bóle brzucha spowodowane są powiększeniem wątroby i śledziony zaatakowanych przez wirus. Na powiekach, nasadzie nosa lub na łukach brwiowych może pojawić się obrzęk. Zdarza się, że wystąpi żółtaczka, a u niektórych dzieci może pojawić się wysypka, szczególnie tych, które niepotrzebnie, otrzymywały ampicylinę. Choroba trwa około dwóch tygodni, a w czasie zdrowienia może wystąpić: zespół przewlekłego zmęczenia.
Zespół ten charakteryzuje się trudnościami w koncentracji, uczuciem ciągłego zmęczenia i obniżeniem życiowej aktywności. Zalecana jest duża dawka odpoczynku i snu. Jest to choroba bardzo wyczerpująca dla organizmu.
Po przechorowaniu pacjent powinien pozostać przez rok pod ścisłą kontrolą specjalisty, z powodu możliwości rozwinięcia się powikłań. Najpoważniejszym powikłaniem mononukleozy zakaźnej jest przejście do typu przewlekłego zapalenia wątroby, pęknięcie śledziony, może wystąpić upośledzenie drożności dróg oddechowych (wskutek obrzęku migdałków i gardła). Inne rzadkie powikłania to zapalenie mięśnia sercowego i tkanek otaczających serce oraz zajęcie szpiku kostnego bądź ośrodkowego układu nerwowego z objawami neurologicznymi.
Możliwy jest też bezobjawowy przebieg choroby.
Choroba pozostawia trwałą odporność, jednak nawraca u osób ze znacznym upośledzeniem odporności (np. chorych na AIDS).
Leczenie
Gdy rozwiną się objawy choroby leczenie polega głównie na ich łagodzeniu. Nie ma w przypadku tej choroby leczenia swoistego. Antybiotyki nie działają na wirusy. Stosuje się leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe. Bardzo ważne jest podawanie dużej ilości płynów, właściwa, lekkostrawna dieta, bogata w witaminy, a przede wszystkim odpoczynek.
Nie ma szczepionki przeciwko tej chorobie, prowadzącej do znacznego osłabienia organizmu. Mononukleoza upośledza odporność, dlatego chory narażony jest w późniejszym czasie na liczne infekcje.
Diagnostyka - rozpoznanie choroby.
Potwierdzenie rozpoznania choroby wymaga wykonania badań laboratoryjnych.
Pewność co do zakażenia uzyskuje się dopiero po wykonaniu odpowiednich testów krwi, bowiem wirus mononukleozy atakuje głównie białe krwinki (limfocyty).
W morfologii krwi obwodowej stwierdza się leukocytozę - podwyższoną ilość krwinek białych do 10-20 tys./mm³ z limfocytozą. Prawidłowa ilość leukocytów u dorosłego człowieka wynosi od 4 500 do 10 000 w 1 mm³ krwi. Bardzo wysoka limfocytoza jest objawem białaczek limfatycznych, dlatego tak ważne jest sprawdzenie z jaką chorobą mamy do czynienia.
Laboratorium Badań Epidemiologiczno-Klinicznych WSSE w Olsztynie wykonuje badania w kierunku wykrywania przeciwciał klasy IgG i IgM przeciwko antygenowi kapsydowemu wirusa Epstein- Barr przy zastosowaniu metod immmunoenzymatycznych.
Diagnostyka serologiczna pozwala określić charakterystyczne dla zakażenia EBV przeciwciała skierowane przeciwko konkretnym cząsteczkom tego wirusa, które organizm wytwarza broniąc się.
Jesteśmy w stanie wykryć zmiany spowodowane wirusem na wczesnym etapie, przez co nasz pacjent może skutecznie przeciwdziałać rozwojowi choroby.
Badanie można wykonać prywatnie w cenie: klasa IgG - 34 zł, klasa IgM - 45 zł, lub nieodpłatnie, jeśli pacjent otrzyma skierowanie od lekarza.
Zgodnie z powszechnym hasłem "Lepiej zapobiegać, niż leczyć" bądźmy sprytniejsi od podstępnej choroby i poddajmy się prostemu zabiegowi pobrania krwi. Punkt pobrań krwi czynny jest od poniedziałku do piątku w godzinach: 7.30 -15.00, we czwartki od 7.30 -16.30; parter, pokój numer 15. Dodatkowe informacje można uzyskać pod numerem telefonu: (0-89) 524-83-67.
